Intervista ma’ Paul Vella, Melbourne, L-Awstralja.

Paul Vella, twieled Ħal Balzan 1944 għex il-Gżira. Kien jaħdem bħala Linotype Operator it-Times/Berqa fis-sittinijiet bikrin. Din hija intervista qasira li għamilt lilu lejn l-aħħar parti tas-sena 2012.

     1.     Issa li hemm fl-Awstralja dħaltu fir-rebbiegħa x’inhuma l-pjanijiet tal-Maltese Literature Group? Grupp bħal dan kemm hu effettiv biex ilaqqa’ flimkien il-Maltin fl-Awstralja?

Issa li spiccat ix-xitwa u qeghdin fir-rebbiegha, se nergghu nibdew niltaqghu filghaxija fl-ahhar Gimgha tax-xahar ghax matul ix-xhur tax-xitwa konna qed niltaqghu l-ahhar Hadd tax-xahar wara nofsinhar kemm minhabba li hafna jsibuha bi tqila biex isuqu fid-dlam u x-xita u kemm minhabba l-ksieh. Issa fi hsiebna li jkollna l-Laqgha Annwali Generali u l-Festin tal-Milied fejn niltaqgu fuq il-proprjeta` tal-membri taghna Frank u Draga Bonett u naghmlu barbecue bla hlas ghall-membri. Il-Grupp taghna dejjem ihajjar lill-komunita` biex tattendi l-laqghat taghna u forsi jsiru membri imma niehdu gost meta jigu gh-all-Programm Muziko-Lettararju li naghmlu kull sena u niehdu gost ukoll li kulhadd jibqa’ hemm sal-ahhar avolja l-programm idum xi tliet sieghat. Kulhadd jiehu pjacir u japprezza.

     2.     Inti personalment fiex inti impenjat bħalissa?

Jiena, barra li jien il-PRO tal-Grupp Letteratura Maltija u niehu hsieb il-Folju ta’ kull xahar, jien ukoll PRO tar-Reskeon Maltese Associaiton, wahda mill-eqdem u wahda mill-ikbar ghaqdiet Maltin f’Melbourne, segretarju tar-Reskeon Seniors Group, ghaqda ohra kbira u jien xandar ta’ programmi Maltin fuq radju Komununitarju f’Melbourne, 3ZZZ, li programm taghna jistghu jinstemghu minn fuq l-internet ukoll ghax idumu hemm gimgha shiha.

      3.     Kif iħarsu lejn Malta l-Maltin li jgħixu fl-Awstralja llum?

Il-Maltin ta’ hawn, hafna minnhom huma anzjani u ghandhom nostalgija kbira ghal Malta u ghadhom ihobbu u mxenqin minn dak kolllu li hu Malti. Ghalhekk ihobbu jisimghu il-programmi Maltin ghaliex ihossuhom aktar qrib Art Tweldihom.

FEJN KONT?

Fejn kont

Xħin sħab sewdieni

Dallam lil ħajti?

Pruvajt infittex

Lil min iwennisni,

Jimlini bit-tama

Biex ngħix il-ħajja ferħana

Li dejjem kont naf.

Fejn kont

Xħin saħħti ġarrbitni

U ħsibtni qed nara

Tiegħi t-tmiem?

Fittixt lil min nafda

Ħalli jwennisni

U jerġa’ jgħabbini

Fuq il-karru tal-ħajja

Tas-saħħa li tlift.

Fejn kont

Matul ħajti

Meta mwarrab

Ħassejtni mirbugħ?

Xtaqt il-wens tiegħek

Biex terġa’ tibnili

L-fiduċja li kelli

Matul ħajti kollha

U li issa kont tlift.

Fejn kont?

Għidli: fejn kont?

Kont hawn...

Dejjem ħdejja!

PAUL VELLA

Melbourne, Mejju, 2012

New Year poem by Teresinka

013, PRESENT!

 

We must dance in the rain

in the southern hemisphere

or in the snow in the north,

until we revive the magic

of the threatened universe!

Every morning

we can see the sunlight

on the green hope of our garden,

and in the afternoon

we may rest in the shade

of peace, living in our own

freedom, because all that is good

can be protected from evil

if it begins

in our will, inspiring light,

peace and solidarity.

Please, receive the 2013 year

with good spirit, because

it starts well in our hope!

                  Teresinka Pereira

IL-PITIRROSS

Għasfur mill-bejta ttajjar

jimraħ baxx baxx mirżuħ

ifittex loqma ikel

għaż-żgħar l'għandu bil-ġuħ.

Waqt li kien qed jittajjar

fuq l-għolja tal-kalvarju

l-għasfur straħ fuq il-għuda

maħsud ra x-xenarju.

Qalbu sewda nikkieta

ra nies iebsa madwaru

raġel mitluq għal mejjet

qegħdin jiġbduh minn xagħru.

Salbuh ma’ salib aħrax

imsiemer kbar f’idejh

mara tibki u tolfoq

mixħuta taħt riġlejh.

Mislub rasu baxxuta

mitluqa fuq spallejh

qalbu l-għasfur ingħafset

imbikkem resaq lejh.

Staqsieh kif jista’ jgħinu

għalxiex bi swat battewk

naħlef li qabel nitlaq

niġbidlek ftit mix-xewk.

Ma’ xewka twila ssielet

minfuda kienet hemm

ġibidha bit-tbatija

sidru ċappas bid-demm.

Ġesu` dawwar ftit wiċċu

sabiex irroddlu ħajr

u b’leħen miksur qallu

maltemp ġej, mur malajr.

Sider l-għasfur imxarrab

tad-demm kellu xi qtar

sellimlu qabel telaq

dlonk lejn il-bejta tar.

Lura wasal fil-bejta

iż-żgħar sabhom miblula

sidirhom kollu aħmar

bid-demm qaddis maħsula.

Iż-żgħar qallhom x’kien ġara

tassew ġrajja tal-waħx

għajnejh bid-dmugħ mimlija

ifisser ma jiflaħx.

Għat-tlieta beda jberraq

ta' ragħad qawwi l-ħoss

maħnuq 'l missier għajjat

żejjen lill-pitirross.

Mis-sema waqgħet dalma

lill-għasfur bgħatt tislija

ħniena wettaqt ma’ ibni

tebgħa nagħtik middija.       

Ramon Psaila

QARI TA' POEŻIJI FIL-BELT VALLETTA, CAFE` ROCHER

L-Għaqda Poeti Maltin, qiegħda tniedi bidu ta’ qari ta’ poeżiji fil-kafeterija Cafè Rocher, li tinsab fuq ix-xellug kif wieħed jidħol minn Bieb il-Belt. Din se tibda tkun fl-ewwel Sibt ta’ kull xahar fl-għaxra ta’ filgħodu, minbarra meta dan il-jum jaħbat festa.

Il-poeżiji li jinqraw jistgħu jkunu b’kull ilsien li l-kittieb iħossu komdu fih, basta l-Poeta jkun dispost biex jispjega jekk ikun hemm il-bżonn.

Wieħed jista’ wkoll  jieħu kafè jew dak li jrid mingħand Cafè Rocher (ovvjament kulħadd iħallas tiegħu biex ma jinħoloqx diżgwid). L-ewwel laqgħa se tkun nhar is-Sibt, 5 ta’ Jannar, 2013. Il-Membri tal-Għaqda Poeti Maltin u l-pubbliku ġenerali huma mistednin biex iġibu l-poeżiji tagħhom biex jaqrawhom.  Min jippreferi jisma’ biss hu mistieden ukoll.

B’dan il-mod l-Għaqda Poeti Maltin qiegħda tagħti spazju lill-kittieba Maltin tal-poeżija biex jikkomunikaw il-ħsibijiet u l-emozzjonijiet tagħhom mal-bqija tan-nies, u biex il-poeżiji tagħhom ikunu apprezzati aħjar.  Dan isir f’atmosfera ta’ ħbiberija, bejn kikkra kafè u oħra. Għaldaqstant, inħeġġu lil kulħadd biex jibda jieħu sehem f’din l-attività.

Altri versi di Natale/ Other poems for Christmas

VIGILIA DI NATALE

Che amara ironia in questo Natale...

Che cosa è divenuto il Natale, ogni Natale

che ci viene elargito,

che ci viene imbonito,

che ci viene imbandito?

Ancora ieri c'è stato un terremoto,

ma Cristo non è nato né risorto

se non nello sguardo di una bambina

che si trascinava carponi:

in cerca di un sorso d'acqua

nell'assurda orba levità del giorno

che si levava e calava

come vendicatrice spada.

Alle spalle del grappolo di stracci,

oltre la geografia delle ossa,

oltre la disfatta della pelle rugosa

in cui la bambina era mutata,

grumo di dolore senza più rancore,

un avvoltoio e un fotografo,

ambedue pronti a carpirne

l'immagine mortale.

Cristo è nello sguardo di quella bambina,

soltanto in quell'ultimo sguardo.

Alberto Figliolia

 

LA STELLA

Una sera persero la stella, come mai?

Per averla troppo guardata.

I due re bianchi erano sapienti di Caldea,

tracciavano a terra cerchi con il bastone.

Facevano calcoli, si grattavano il mento.

Ma la stella era fuggita, come fugge un'idea.

E quegli uomini la cui anima aveva sete di guida,

piansero mentre alzavano tende di cotone.

Ma il povero re nero, disprezzato dagli altri due,

si disse: " Pensiamo anche a una sete che non sia la nostra:

bisogna dar da bere agli animali".

E mentre teneva in mano il secchio,

nell'umile spicchio di cielo in cui bevevano i cammelli,

vide la stella d'oro che danzava in silenzio.

Edmond Rostand

HOLIDAY SEASON 

        

Nature looks at human beings

and we put our image

in the landscape's time:

It is December on the Planet Earth.

 

A great present would be a new tree

planted in the garden,

the confidence that

even humanity could

be born again!

 

A swing in the heart brings love

and hope persists.

However in each new era

our intelligence recognizes

that nature remains untamable!

Teresinka Pereira

UN OMAGGIO DA GENOVA

 

Da una piccola isola

Nel cuore del Mediterraneo

Mi arriva un messaggio

che non mi suona estraneo:

 

E' un sentimento comune di fratellanza

che collega ogni uomo a me

in questa piccola stanza,

 

Che abbatte barriere e incomprensioni

che va oltre i mille confini

e le mille religioni

 

A chi difende la vitalità

della lingua italiana

In una terra a noi cosi vicina

e al tempo stesso così lontana

 

Dove l'idioma di Averroé

e quello di Dante

si sono uniti

in una sola voce parlante

 

In questo giorno di festa

di gaudio e disperanza

Io auguro a tutti voi

Gioia e abbondanza

 

Un augurio di cuore a  te, Patrick, e a tutta la Ghaqda Poeti Maltin! 

Alessio Stretti (Genova)

Be blessed

Spring as an swallow

will follow the miracle

Enlightened, free wing with

  and

to freedom of thought

Eftichia Kapardeli (Greece)

HAIKU

Il focolare         

Un bue e l'asinello

Destino d'un Re  

Clirim Muca

 

Christmas well-wishes from Malta

WELL WISHES

It is early in the morning,

a day before Christmas.

In this crystallized moment

I am thinking of you all

poets and friends from all

             over the world.

I smile and feel happiness inside

thinking that through you all

humankind has its soldier-angels

always ready to remind the rest

that we have to do our best

to help all those around us,

make them feel better and smile

and live in peace.

So, a big cheers to all of you

and wish you health, joy and tranquility!

Patrick Sammut (Malta)

VI VOGLIO BENE

E` presto stamattina

un giorno prima di Natale.

In questo momento cristallizzato

sto pensando a tutti voi

poeti e amici da tutto il mondo.

Sorrido e mi sento contento

pensando che tramite tutti voi

l'umanita` ha i suoi soldati-angeli

sempre pronti a ricordare gli altri

che dobbiamo fare del nostro meglio

per aiutare tutti quelli intorno

a sentirsi meglio e a sorridere

e vivere in pace.

Percio`, un grande EVVIVA! a tutti voi,

vi auguro salute, felicita` e tanta tranquillita`!

Patrick Sammut (Malta)                                                                        
                                                                                                     
                                                                                                                Tre presepi da Malta

                                                                                                                Three cribs from Malta

WELL WISHES

Раннее утро перед Рождеством.

В этот светлый час я думаю

обо всех друзьях и поэтах мира.

Я улыбаюсь и чувствую себя

счастливым человеком,

потому что все вы для человечества

как ангелы-хранители, готовые напоминать

о помощи всем окружаюшим,

вселять в их души мир и спокойствие.

Так что успеха всем вам,

здоровья, радости и мира! 

Патрик Саммут (Мальта)

ДОБРЫЕ ПОЖЕЛАНИЯ

Patrick  Sammut (Malta)

Translated by Adolf Shvedchikov (RUSSIA)

Altra poesia per Natale

Natale è

 

Natale è

nel rintocco del primo vagito

negli occhi che aprono al sorriso

nella mano rivolta al diverso.

Natale è

nel cuore una scintilla

l’amore che brilla

nella carezza di un ricordo

nel sogno di un bimbo.

Natale è

nel silenzio di una preghiera,

nel coraggio di un perdono

nell’umiltà di un “io chi sono”.

Natale è

in ogni giorno della vita.

Paola Mara De Maestri

Una poesia per Natale 2012

Natale 2012

Vorrei scrivere una lettera a Gesú
come facevo da bambino
e non per chiedere il regalo di Natale
ma per chiedere
di indirizzare il cammino
cambiare il destino
dell’uomo
che non ricorda piú
cos’è il bene e cos’è il male
e che solo una mano soprannaturale
ormai potrà cambiare,
solo il bimbo divino
può spingere ad amare
a non prendere soltanto
ma anche a dare.

Amerigo Iannacone

Kristnasko 2012

Mi volus skribi leteron al Jezuo
kiel mi faris kiam estis infano
kaj ne por peti Kristnaskan donacon
sed por peti
adresi la vojon
ŝanĝi la destinon
de l’ homaro kiu ne plu memoras
kio estas la bono
kaj kio estas la malbono
kaj kiun nur supernatura mano
ja fine povos ŝanĝi,
nur la dia infano
povas instigi al amo
por ke ne nur oni prenu
sed ankaŭ oni donu.

Amerigo Iannacone

L-Għaqda Poeti Maltin, qiegħda tniedi bidu ta’ qari ta’ poeżiji fil-kafeterija Cafè Rocher, li tinsab fuq ix-xellug kif wieħed jidħol minn Bieb il-Belt. Din se tibda tkun fl-ewwel Sibt ta’ kull xahar fl-għaxra ta’ filgħodu, minbarra meta dan il-jum jaħbat festa.

            Il-poeżiji li jinqraw jistgħu jkunu b’kull ilsien li l-kittieb iħossu komdu fih, basta l-Poeta jkun dispost biex jispjega jekk il-lingwa ma tkunx waħda minn dawk li ssoltu aħna l-Maltin aħna esposti għaliha komunement.

            Wieħed ukoll jista’ jieħu kafè jew dak li jrid mingħand Cafè Rocher (ovvjament kulħadd iħallas tiegħu biex ma jinħoloqx diżgwid). L-ewwel laqgħa se tkun nhar is-Sibt, 5 ta’ Jannar, 2013.  Il-Membri tal-Għaqda Poeti Maltin u l-pubbliku ġenerali huma mistednin biex iġibu l-poeżiji tagħhom biex jaqrawhom.  Min jippreferixxi jisma’ biss hu mistieden ukoll.

            B’dan il-mod l-Għaqda Poeti Maltin qiegħda tagħti spazju lill-kittieba Maltin tal-poeżija biex jikkomunikaw il-ħsibijiet u l-emozzjonijiet tagħhom mal-bqija tan-nies, u biex il-poeżiji  tagħhom ikunu apprezzati aħjar.  Dan isir f’atmosfera ta’ ħbiberija, bejn kikkra kafè u oħra. Għaldaqstant, inħeġġu lil kulħadd biex jibda jieħu sehem f’din l-attività.

Niltaqgħu. 

Versi Milied 2012

QNIEPEN SBIEH………………..…

                                   minn  Godwin Cini

          Qniepen sbieħ, qniepen sbieħ

          Żmien il-Milied fil-bliet tagħna

          Qniepen sbieħ ,doqqu sħiħ

          Dalwaqt ikun  il-Milied

In-nies jixtru, d-dawl iteptep,

Bambini mixgħulin

Kulħadd jaf li l-Milied wasal magħna

Il-ħbieb jixtru, tarahom jidħqu

Jieħdu b’idejn xulxin

F’kull belt u f’kull raħal ferħanin

          Qniepen sbieħ, qniepen sbieħ

          Issa l-Milied  wasal magħna

          Qniepen sbieħ, bla mistrieħ

          Għax wasal jum il-Milied.

It-tieni edizzjoni ta' TIEQA FUQ KITTIEBA MALTIN

Għadha kemm ħarġet it-tieni edizzjoni tal-ktieb TIEQA FUQ KITTIEBA MALTIN ta' Patrick Sammut (De La Salle Publications, 2012, 332 paġna) li l-ewwel edizzjoni tiegħu kienet rat id-dawl fl-2003. 

TIEQA FUQ KITTIEBA MALTIN (2012) ġie aġġornat kemm min-naħa ta' dati, ladarba mill-2003 kien hemm numru ta' kittieba ttrattati fih li mietu, kif ukoll mil-lat ta' pubblikazzjonijiet. Din id-darba Sammut żid ukoll ftit iktar materjal mal-40 kittieb oriġinali marbutin mal-oqsma tan-narrattiva, tat-teatru, u fuq kollox tal-poeżija. 

Insibu għalhekk iż-żieda ta' erba' kapitli li jittrattaw żewġ kittieba u Brothers ta' De La Salle, Br. Henry Grech u Br. Michael Buttigieg, flimkien mal-poeta Carmel Attard, u Appendiċi ddedikata lil xi kittieba Maltin li jinsabu barra minn xtutna, parti kbira minnhom fil-kontinent tal-Awstralja.

F'TIEQA FUQ KITTIEBA MALTIN wieħed isib tagħrif bijografiku qasir dwar il-kittieba ttrattati, imma fuq kollox kummenti u analiżi ta' natura kritika letterarja dwar aspetti differenti ta' kitbiethom.

Il-ktieb qed jinbiegħ mill-Bookshop tal-Kulleġġ ta' De La Salle fil-Kottonera.

ZEWG PUBBLIKAZZJONIJIET GODDA TA' PATRICK SAMMUT

All’attacco! ta’ Patrick Sammut (Faraxa Publishing, 2012, ISBN: 978-99957-0-335-6) huwa ktieb immirat għall-istudenti li qed jippreparaw għall-eżami tat-Taljan tal-Matrikola. L-għan huwa li jimmaturaw lingwistikament billi jaslu biex jifhmu u jiddekodifikaw it-test jew silta li tiġi ppreżentata lilhom. All’attacco! Jinqasam f’20 taqsima differenti; kull taqsima mbagħad tinqasam f’diversi partijiet: hemm is-silta introduttiva li tintrabat ma’ suġġett partikulari, l-eżerċizzji grammatikali, dawk basiċi u dawk aktar impenjativi, taqsimiet iddedikati għal-lessiku mela biex jgħinu lill-istudent jibni u jsaħħaħ il-vokabularju tiegħu, taqsima oħra ddedikata lit-Taljan idjomatiku, parti li tiddiskuti aspetti differenti tal-kultura Taljana (ġografija, politika, ċinema, gastronomija, problemi soċjali, mużika, letteratura)  u dan anki permezz ta’ numru mdaqqas ta’ stampi marbutin mas-suġetti msemmija -, taħriġ il-fehem, u fl-aħħar taqsima mmirata biex l-istudent jesprimi ruħu liberament dwar suġġetti differenti.

Strutturalment All’attacco! huwa organizzat b’tali mod li jqarreb lill-istudent tat-Taljan lejn il-karta tal-eżami tas-SEC. Huwa wkoll stedina biex dak li jkun ikompli jarrikkixxi l-għarfien tiegħu fis-suġġett permezz ta’ għajnuniet kemm minn kotba ta’ referenza partikolari, kif ukoll permezz ta’ siti internet.

All’attacco! huwa għodda siewja biex l-istudent tat-Taljan jaffaċċja b’suċċess l-eżami tat-Taljan fil-livell Ordinarju, Intermedju, u għaliex le, anki f’livell Avvanzat.

Tommy u s-sabiħ tal-qari u rakkonti oħra għat-tfal ta’ Patrick Sammut (Publikazzjoni Faraxa, 2012, ISBN: 978-99957-0-343-1), b’illustrazzjonijiet bil-kulur ta’ Salvina Louise Aquilina jiġbor fih 20 rakkont għat-tfal ta’ età bejn 9 u 11-il sena. Ir-rakkonti huma miktubin b’Malti sempliċi imma bi stil fejn jitħaddem ukoll u spiss il-Malti idjomatiku. Ir-rakkonti jispiraw ruħhom minn esperjenzi li t-tfal tal-lum jgħaddu minnhom, mill-ħolm tagħhom, anki minn programmi televiżivi jew cartoons partikolari. Bosta drabi niltaqgħu ma’ ħlejjaq mhux umani li jingħataw karatteristiċi umani, saħansitra l-kelma. F’ċerti waqtiet il-qarrej ta’ Tommy u s-sabiħ tal-qari jista’ jidħaq imma jista’ wkoll jibki. Dan huwa ktieb ideali li jista’ jingħata bħala rigal għall-Milied.

PREMJAZZJONI KONKORS NAZZJONALI TAL-POEŻIJA 2012

Ir-rebbieħa tal-Konkors Nazzjonali tal-Poeżija 2012, flimkien mal-President tal-Għ.P.M., Charles Magro

Ir-rebbieħa tal-kategorija tal-poeżiji bil-Malti, Therese Pace. Rebbieħa wkoll tal-Premju Amante Buontempo

Il-pubbliku li attenda għal-Lejla ta' Premjazzjoni

Il-Konkors Nazzjonali tal-Poeżija 2012, li l-Għaqda Poeti Maltin nediet fl-1 ta’ Lulju 2012, ġie fi tmiemu b’Serata ta’ Premjazzjoni li saret il-Ġimgħa, 16 ta’ Novembru, fis-sala tas-Soċjetà tal-Arti, Manifattura u Kummerċ, il-belt Valletta.

  Din is-sena wkoll kien hemm għadd sabiħ ta’ konkorrenti, Membri tal-Għaqda Poeti Maltin u mhumiex.

 Il-Ġurija li eżaminat il-poeżiji kienet magħmula mis-Sinjuri George Falzon, Louis Briffa u l-Inġ. Maurice Mifsud Bonnici.

 Il-Konkors kellu tliet taqsimiet: tal-Malti, tal-Ingliż u tat-Taljan.  Ir-rebbieħa f’kull kategorija kienu dawn li ġejjin:

 Bit-Taljan ġiet fl-Ewwel Post il-poeżija “Intimità” ta’ Christine Borg Farrugia.  Fit-Tieni Post ġiet “Patéma” ta’ Mario Attard.

Fit-taqsima tal-Ingliż l-Ewwel ġiet il-poeżija “Blue Tongued Lizard” ta’ Donovan Gatt.  It-Tieni ġiet “Vaudeville” ta’ Kristina Miggiani.

 L-Ewwel fit-Taqsima tal-Malti ġiet il-poeżija “Bersall”, ta’ Therese Pace.  Fit-Tieni Post ġiet il-poeżija “Nawfraġju Ieħor”  ta’ Stefano Farrugia.  Fit-Tielet Post ġiet il-poeżija “Rabta”, ta’ Mark Amaira.

  Therese Pace ngħatat ukoll il-Premju ‘Mons. Amante Buontempo’, bħala r-Rebbieħa assoluta tal-Konkors Nazzjonali tal-Poeżija 2012.