Thursday, April 28, 2011

Il-Festival tal-Poezija mill-Mediterran f'Gaeta.






















(Fir-ritratti jidhru waqtiet differenti mill-Festival tal-Poeżija f'Gaeta)

Malta tipparteċipa f’Konvenju Internazzjonali tal-Poeżija f’Gaeta, fl-Italja t’Isfel.

Bħala parti mill-Yacht Med Festival Gaeta 2011 li din is-sena sar bejn it-12 u s-17 ta’ April, ittellgħet ukoll okkażjoni bl-isem ta’ “Il Mediterraneo in poesia – Il viaggio della parola”. Din seħħet fil-15 ta’ April filgħodu u filgħaxija. Il-moħħ warajha kien il-poeta Giuseppe Napolitano. Wara snin twal mgħoddija fl-ambjant tal-iskola Napolitano llum iddedika ħajtu għall-promozzjoni tal-kultura, partikolarment il-poeżija. Huwa l-awtur ta’ 50 pubblikazzjoni fosthom La norma della diversità – Note sul Decadentismo e la poesia italiana del primo Novecento (Edizzjoni “la stanza del poeta”, 2007), Antologia – Poesie 1967-2007 (Pubblikazzjoni Guida, 2008), Genius loci – Diciotto poesie per Normanno Soscia (Edizzjoni D’Arco, 2009). Huwa wkoll il-fundatur u d-direttur attwali tal-kullana editorjali “La Stanza del poeta” li tiġbor fiha x-xogħol poetiku ta’ għadd ta’ poeti kontemporanji kemm mill-Italja u mill-bqija tad-dinja.

Waqt dan il-festival internazzjonali tal-poeżija, “Il Mediterraneo in poesia – Il viaggio della parola”, iltaqgħu tlettax-il poeta u poetessa mill-Mediterran kollu, inkluż il-poeta u kittieb Malti Patrick Sammut. Illum Sammut huwa awtur ta’ 11-il ktieb fosthom tliet workbooks marbutin mat-tagħlim tal-Malti u tat-Taljan fil-livell post-sekondarja, żewġ kotba tal-kritika letterarja marbutin l-aktar mal-poeżija Maltija, erba’ kotba tal-poeżija u tnejn ta’ stejjer għat-tfal. Il-pajjiżi li pparteċipaw f’dan il-festival, apparti Malta, kienu Iżrael, l-Albanija, Franza, l-Alġerija, il-Bosnia, Spanja, il-Maċedonia, il-Marokk u l-Greċja. Dan seħħ fl-isfond mill-isbaħ tal-Golf ta’ Gaeta fl-Italja t’Isfel (fir-reġjun tal-Kampanja), u li huwa parti mill-baħar Tirren.

Waqt din l-okkażjoni l-poeti mistiedna tkellmu dwar żewġ suġġetti ewlenija li kienu “It-traduzzjoni tal-poeżija” (fejn parti mill-panel kien Patrick Sammut, flimkien mal-Albaniża Elvana Zaimi u l-Grieg Nasos Vaghenàs ) u “Il-mara fil-poeżija (fejn il-parteċipanti kienu tliet poetessi: Nicole Stamberg minn Franza, Samira Negrouche mill-Alġerija u Diti Ronen minn Iżrael). Dwar it-traduzzjoni tal-poeżija Nasos Vaghenàs fakkar li t-traduttur qatt ma jista’ jkun mija fil-mija leali lejn it-test oriġinali, għalkemm jagħmel mill-aħjar biex joqrob kemm jista’ jkun lejn dak li jixtieq iwassal il-poeta li kiteb il-poeżija. Vaghenàs jgħallem it-Teorija u l-Kritika Letterarja f’Ateni u spiss jiġi mistieden minn Universitajiet barranin. Kiteb saġġi dwar l-awturi Griegi kontemporanji ewlenin u huwa meqjus bħala wieħed mill-ilħna poetiċi Griegi ewlenin tal-“ġenerazzjoni tas-sebgħin”. Intqal ukoll li hemm elementi bħar-ritmu, it-ton, il-waqfiet f’poeżija li bħal donnhom jgħaddu xi ftit jew wisq dak li l-kittieb ikun irid jesprimi anki lil min ma jifhimx il-lingwa oiriġinali. Min-naħa l-oħra, allaħares ma kinitx it-traduzzjoni, l-aktar fejn jidħlu ilsna minoritarji bħall-Malti u l-Albaniż, għaliex kieku ftit kienu dawk li jistgħu jgawdu mill-benna tagħhom. Intqal ukoll li m’hemmx ilsien ikbar minn ieħor. Li jvarja huwa n-numru ta’ nies li jitkellmuh. It-traduttur professjonist irid ikun espert fiż-żewġ ilsna li jkun qed jaħdem bihom, mela fl-oriġinal u anki fl-ilsien li jkun qed jittraduċi. Huwa importanti wkoll li, kif sostniet il-kelliema Albaniża, Elvana Zaimi t-traduttur jirnexxilu jwassal lill-qarrej dik il-“marvellous wonder” li l-poeta jkun kiteb dwarha jew ħoloq fil-kitba oriġinali. Zaimi ħadet il-Masters tagħha fit-teorija tat-traduzzjoni u tittraduċi mill-Ingliż għat-Taljan. Hija l-awtriċi tal-istudju li jittratta “ir-rwol tat-traduzzjoni fil-modernizzazzjoni tas-sistema letterarja tal-ilsna minuri (il-każ tal-Albaniż)”.

Dwar il-każ tal-ilsien Malti Patrick Sammut sostna li l-kelliem ta’ dan l-ilsien għandu l-għażla li jħaddem u jinsisti fuq kemm elementi li ġejjin direttament mis-Semitiku. F’dan il-każ semmiegħa ta’ ilsna li m’humiex Għarab isibuha diffiċli ferm biex jifhmuh, filwaqt li semmiegħa li ġejjin miż-żona Għarbija jifhmu sewwa dak li jkun qed jintqal. L-għażla l-oħra hija li l-kelliem Malti jinsisti fuq elementi aktar moderni ġejjin mil-Latin, mill-Isqalli, mit-Taljan u mill-Ingliż, u b’hekk is-semmiegħa taż-żona Romanza jkollhom iktar l-opportunità li jifhmu ftit jew wisq il-ġist ta’ dak li jkun qed jintqal. Sammut fakkar ukoll li attwalment fil-proċess tal-qlib mill-Ingliż jew mill-Franċiż tad-dokumenti tal-Unjoni Ewropea l-insistenza qiegħda titqiegħed fuq dawn l-elementi lingwistiċi aktar reċenti biex inkomplu nqarrbu lil Malta lejn il-kuntest Ewropew.

Dwar “Il-mara fil-poeżija” t-tliet kelliema u poetessi qablu dwar il-fatt li aktar milli poeżija miktuba min-nisa jew poeżija miktuba mill-irġiel hemm il-Poeżija. Mill-bqija kull mara u raġel huma differenti u dan mhux fuq livell ta’ sess imma aktar fuq livell ta’ individwi fis-sens li lkoll invarjaw fil-burdati tagħna. Samira Negrouche tal-Alġerija sostniet ukoll li huwa fatt però li l-mara f’ċerti pajjiżi għadha nieqsa minn bosta drittijiet u hemm nuqqas ta’ ugwaljanza bejn is-sessi, u dan jirrifletti żgur fil-mod kif tinkiteb il-poeżija. Negrouche hija tabiba, imma minn xi żmien ’l hawn hija tiddeskrivi ruħha bħala troubadour, jew poetessa freelance. Hija wkoll President tal-Assoċjazzjoni Kulturali “Cadmos” li torganizza anki eventi letterarji internazzjonali. Il-poetessa Franċiża, Nicole Stamberg, tkellmet dwar l-esperjenzi personali li l-poeta jgħaddi minnhom u li jimbuttawh biex jikteb: esperjenzi bħall-mard jew bħat-telfa ta’ dawk li nħobbu. Hu fatt li l-poeta mara għandha sensittivitajiet differenti minn dawk tal-poeta raġel. Stamberg, flimkien ma’ żewġha l-poeta, Georges Drano, taħdem mal-Assoċjazzjoni Humanisme et Culture, f’kollaborazzjoni ma’ inizzjattivi internazzjonali ta’ natura differenti. Nicole Stamberg taħdem ukoll regolarment ma’ artisti u illustraturi tal-kotba tagħha.

Diti Ronen, minn Iżrael, tkellmet dwar il-proċess meta tiġi biex tikteb poeżija: l-ewwel hemm il-proċess tal-kreattività, proċess fejn hija l-poetessa li tmexxi; imma wara jsegwi l-proċess tal-irfinar fejn il-poetessa jħossha skjava ta’ forza ikbar minnha. Dan żgur li jintrabat mal-fatt li Ronen hija wkoll riċerkatriċi u kittieba ta’ bosta papers ta’ natura akkademika. Hija tgħallem f’Tel Aviv is-suġġett Organizzazzjoni tal-politika kulturali.

Il-poeti parteċipanti kellhom ukoll l-opportunità li jaqraw xi poeżiji minn tagħhom bl-ilsien oriġinali, poeżiji li wara ġew tradotti u moqrija wkoll bit-Taljan. Poeti mistednin oħra kienu Amir Or minn Iżrael, Georges Drano minn Franza, Agron Tufa mill-Albanija, Sabahudin Hadžialić mill-Bosnija, Gustavo Vega minn Spanja, Shaip Emërllahu mill-Maċedonja, u Mohammed el Amraoui mill-Marokk. Meta Sammut tkellem ma’ Amir Or dwar is-sitwazzjoni ta’ kunflitt f’Iżrael, intqal li fil-verità l-politiċi fiż-żona msemmija huma ħbieb, imma għalihom huwa konvenjenti li l-pajjiż ikun fi gwerra biex huma (taż-żewġ naħat) jibqgħu fil-poter. Intqal ukoll li l-politiċi hemmhekk jibżgħu ħafna mill-kelma tal-poeti li jittrattaw is-suġġett tal-politika imma mhux direttament. Or huwa studjuż tal-filosofija u r-reliġjonijiet komparati u fundatur tal-Assoċjazzjoni “Helicon Society”. Jgħallem fl-Universitajiet tal-Iżrael, fl-Ingilterra u anki fil-Ġappun, u kiteb studji dwar il-poetika u r-reliġjon. George Drano huwa wieħed mill-poeti Franċiżi misjura u kontemporanji, involut fl-Assoċjazzjoni tiegħu “Humanisme et Culture”, u organizzatur ta’ avvenimenti internazzjonali bħal Rencontre des Suds. Or huwa wkoll il-President ta’ skola tal-poeżija f’Tel Aviv. Agron Tufa mill-Albanija huwa ġurnalista televiżiv u kollaboratur ta’ Festival internazzjonali tal-Poeżija fl-Albanija u anki barra minn pajjiżu. Speċjalizza fl-Istitut “Gorkij” ta’ Moska u jgħallem il-Letteratura kontemporanja f’Tirana. Sabahudin Hadžialić minn Sarajevo studja f’Londra u huwa membru tar-Writers Association u tal-Assoċjazzjoni tal-Ġurnalisti tal-Bosnija-Ħerzegovina. Huwa wkoll editur tar-rivisti online (u issa anki kartaċea) DIOGEN u MaxMinus magazin li jiġbru fihom poeti u kittieba kemm miż-żona tal-eks-Jugoslavja kif ukoll mid-dinja kollha. Illum huwa ġurnalista freelance u jikteb poeżiji, saġġistika, drammi, satira u aforiżmi. F’pajjiżu Sabahudin Hadžialić huwa wieħed minn 15-il poeta li ngħataw pensjoni bħala rikonoxximent tal-kontribut tagħhom fil-qasam tal-letteratura lokali.

Shaip Emërllahu, anki huwa mill-Maċedonja, hu ġurnalista għar-rivista Flaka. Jgħallem il-Letteratura Albaniża u huwa direttur tal-Festival Internazzjonali tal-poeżija “Ditët e Naimit” li għal dawn l-aħħar 15-il sena sar fil-belt ta’ Tetovë. Meta Sammut tkellem mal-poeti taż-żona tal-eks-Jugoslavja kollha qablu li llum f’pajjiżhom m’hemmx firdiet ta’ natura reliġjuża. Musulmani, Ortodossi u Kattoliċi jgħixu flimkien f’sitwazzjoni ta’ tolleranza totali. Huma kollha territorji li qed jagħmlu minn kollox biex iħallu żmien il-gwerra u l-qirda li ġabet magħha wara spallejhom biex jibnu pajjiżi aħjar. Parti mix-xogħol ta’ għaqda huwa afdat lill-poeti u lill-poeżija li tgħaqqad u mhux tifred.

Gustavo Vega huwa minn Leon, Spanja, imma jgħix f’Barċellona. Ħa l-lawrea fil-Filosofija minn Ruma, u anki fil-Filoloġija Ispanika b’teżi fuq il-poeżija viżwali li tagħha sar ħallieq u anki studjuż. Bħal ħafna huwa jemmen li l-poeżija tmur id f’id ma’ espressjonijiet artistiċi oħra bħall-pittura, il-grafika u l-bqija. Mohammed El Amraoui huwa mill-Marokk imma jgħix f’Lyon u jipparteċipa spiss f’inizzjattivi internazzjonali kemm fl-Ewropa kif ukoll fiż-żona tal-Maghreb. Fil-fatt, huwa fost il-poeti li kienu Malta, bħall-poetessa Samira Negrouche, f’rabta mal-festival Inizjamed. Huwa studjuż tal-lingwistika u l-filosofija u r-ruħ wara r-rivista “Cahiers de Poésie rencontres”. Huwa wkoll il-kreatur ta’ spettakli poetiċi li fiho jorbot il-poeżija mal-kant u l-mużika. Jikteb u jippubblika kemm bl-Għarbi u kif ukoll bil-Franċiż.

Taw daqqa t’id ukoll il-preżentatriċi u attriċi Clara Galante u l-interpretattriċi Elena Cassano. Din kienet okkażjoni tad-deheb għall-parteċipanti li leħħnu ilsienhom u l-poeżija tagħhom quddiem platea internazzjonali. Is-sabiħ kien ukoll meta wasal il-waqt li fih il-poeti parteċipanti parrtu l-pubblikazzjonijiet differenti tagħhom, imma kollha marbutin mal-lingwa franka tal-poeżija. Kienet okkażjoni oħra fejn l-Ilsien Malti nqara fl-oriġinal flimkien ma’ għadd ta’ ilsna oħra li jintrabtu mar-reġjun tal-Mediterran. Il-poeżiji li nqraw waqt dan il-jum inġabru fi ktejjeb-antoloġija poetika ta’ ftit iktar minn mitt paġna, bl-isem ta’ Yacht Med Festival Gaeta 2011 – Il viaggio della parola, ippubblikat minn la stanza del poeta ta’ Giuseppe Napolitano, u bi Preżentazzjoni ta’ Vincenzo Zottola, President tal-Kamra tal-Kummerċ ta’ Latina, u Daħla tal-istess poeta u organizzatur, G. Napolitano, President ta’ “La stanza del poeta”, inizzjattiva tiegħu f’rabta mal-poeżija.

Patrick Sammut (April 2011)

MALTA AT THE INTERNATIONAL CONVENTION OF POETRY IN ITALY

As part of the Yacht Med Festival Gaeta 2011, held between the 12 and 17 April in Gaeta, Northern Italy, Malta participated in a convention of poetry entitled Il Mediterraneo in poesia - il viaggio della parola, on the initiative of Giuseppe Napolitano, the actual founder and director of the widespread editorial collection La stanza del poeta.

Thirteen poets took part, Malta being represented by Patrick Sammut, the well-known scholar, and poet, author of a very good number of books. Others hailed from various other countries, including France, Spain, Algiers, Albania, Morocco and Greece.

The main themes discussed were: The Translation of Poetry, which included Mr Sammut on the panel, and Woman in Poetry which, understandably, featured three women on the panel. Mr Sammut dwelt expansively on the roots, origins and beauty of the Maltese language, and commented on the actual translation process being recently adopted to bring the Maltese language nearer to the European context. The three poetesses argued that women had more penchant for poetry than men, but nevertheless both sexes were all subject to their various sentiments and moods.

All the poets present had the chance of reading their own lines, in their own native tongue, and these same poems were then read out in an Italian translation. Prominent guests were the renowned Spanish poet Gustavo Vega and Mohammed El Amraoui, who hails from Morocco but resides in Lyons. Hostess to the convention was the actress /presenter Clara Galante, whilst Elena Cassano interpreted.

This has been another golden opportunity for the Maltese language to feature abroad in all its glory, after the memorable one in Ravenna, in 2008, when Alfred Palma, there accompanied by Mr Sammut, read out his Maltese translation of Canto II from Dante’s Purgatorio, during the Progetto Dante 2008.

All the poems recited during this convention have been published in a book of over a hundred pages, entitled Yacht Med Festival Gaeta 2011 - il viaggio della parola, edited by Giuseppe Napolitano himself, with an introduction by Vincenzo Zottola, president of the Chamber of Commerce of Latina.

Alfred Palma

Gensonline: http://www.il-gensillum.com/news.asp?newscat=2&news=7599

http://diogen.weebly.com/yacht-med-festival-il-mediterraneo-in-poesia-2011-italia.html

Wednesday, April 27, 2011

The role of the writer/poet in the light of the natural disasters, nuclear threats and civil wars that are striking mankind today (6)

Teresinka Pereira is interviewed by Patrick Sammut

1. The world today is facing very hard times. I just mention the floods that struck parts of Australia, the quake and tsunami in Japan and the following nuclear threat, and the civil war in Libya. How much do events like these touch the poet/writer? Did you react to such events through some kind of writing (poetry, novel,etc.)?

Before being a writer, a poet, or an artist, we are human beings with our fears, and understanding that our Planet is suffering a crisis of human self-destruction by capitalizing in the scarce natural resources and in the creation of nuclear power without protecting the environment. People with humanistic values don’t have to write in order to express their empathy with others and offer support to the victims. But at this point, we are all confused, because even knowing that we are destroying the Planet and provoking all these disasters, we cannot stop it by ourselves. The people who make more profits from the nuclear plants and the over-construction and production in the land need to have a more humanitarian conscience and refrain from their greed. What writers and poets must do is to call attention to the right cause, which is to save the planet, by supporting the peace activists, the organizations of anti-nuclear power and anti-war, like the NIHON HIDANKYO, the Japanese Confederation of A- and H-Bomb Sufferers Organization (which is IWA candidate to the Nobel Peace Prize this year), the International States Parliament for Safety and Peace, the American Veterans Against War, the American Friends Service Committee, The Universal Circle of the Ambassadors of Peace, and so many others that fight for peace in an intellectual and global context. Writers, poets and artists have a greater ability to imagine how others think or feel, hence, can express in words or in work of art the appreciation for the victims suffering and engage in an eloquent protest against the greedy of the capitalists that is causing this destruction of the Earth. I feel an obligation to do that.

2. Do you think that the writer/poet must express himself and sound his voice regarding such events as soon as possible? What is the role of the writer/poet faced with events like these? Is this role less or more important than that of today’s politicians?

Yes, I think the timing of the poets/writers/artists reaction to these events is important, and it has to be immediately. However, it cannot be prior of their analysis and understanding of the event. If their analysis is correct, the writers voice is more important than that of the politicians, because it serves to denounce their hypocrisy, their greed, their lack of appreciation for the people’s will, feelings and needs. The poets/writers and artists have to speak for the people who are unable to express themselves except for the vote, which many times results in disappointment. In a positive way, the voice of the poets may alert the people for future events, like the complete destruction of the Planet, if we do not change the way of life and reduce spending of the earth’s supply of energy.

3. The writer/poet has been insisting on the need for peace and respect of nature for decades. Perhaps now the people in general will understand that writers/poets were right. Do you think writers/poets are doing their utmost to make their plea heard? What more can be done?

In order for writers/ poets/artists (including mail artists) to be effective in our protest or in our message of support for the protection of the earth resources and stop the abuse, greed and overproduction of nuclear energy, we have to strive for perfection in our writing and our art. We have to make sure our readers are going to understand our message and even more important, is that they will read it. The internet is filled with texts and long poems and even entire books of poetry impossible to read because of the large amount of it. It would take hours and hours of patience and interest to read all the unsolicited material we receive, including junk e-mail with pornography or a number of pictures and videos that clog our programs and freeze our internet ways. Some sendings have three, four or more repetitions. Some internauts forward everything they receive. Blogs contain more than two or three hours of readings! When the vanity of the internet authors speaks louder than their humanitarian message, there is a lack of connection with the public, and becomes negative. I think there is a need for some kind of properness and less greed on the part of internet writers, poets and artists. Every time I open my e-mail the box is full. Besides losing the ones that could not fit in, I also lose the ones that are on the bottom of the 1200 messages. After one hour of reading, my eyes cannot stay open any longer. Your question: What more can be done? My opinion is that writers/poets/artists should go to the point with their message. Eliminate the verbosity, the prolixity, the logorrhoea, and show their ability to deliver the message with an original lyricism and fresh style.

4. There is a need for governments and authorities to acknowledge the utmost importance of disciplines such as History, Literature, Philosophy and the like. Modern society does not need only science, finance, marketing, economics and management. How do you react to such a statement?

I am not against government, because I believe in order and justice as well as the scientific progress that helps all of the people in the global community. What I protest against is the advantage of the progress in science, finance, marketing, economics and management to the use only for the high class in power, the rich and the politicians. Yet, in the rich and powerful countries, the poor accept and seem to be happy with the system of welfare, which is a very small amount of money they receive from the government and do not protest against the lack of health care, education and housing. In the United States, which is the richest country in the world, the tax money goes to make wars, what conservatives call “defence budget” and the poor are left out of the “American dream” and have no right to free university and health care. Even if the elected President wants to promote it, he is defeated by the Congress and the warmongers. The other problem of the democratic capitalism is that the candidate for the presidency is elected not by direct vote but by an electoral college, and the candidate that gets more campaign money is the one that wins the election. I think that democracy in this country is just a word without meaning. However the American WASP (White, Anglo-Saxon, Protestant) majority of the population is happy with this, not considering that if the poor African-American, Latino, Oriental and Native members of the Minority class were educated and had access to health care, the society as a whole would be much happier and would live in peace with each other.

Note: Teresinka Pereira is the President of the International Writers Association. She is also Ambassador and Senator of the International States Parliament for Safety and Peace, and Minister of Human Rights for the World Organization of Indigenous People. Teresinka Pereira is the Attorney Delegate in USA, from the Cambridge International University, Honorary President of the Hispanic Association of Writers and Honorary Ambassador of the International Forum for Literature, Arts and Culture (IFLAC) in USA.

Sunday, April 24, 2011

EASTER, PASSOVER, SPRING

The theme of renovation
life-death-life,
water-fire-sun
always ascending
as the luggage of the future
is Easter or Passover.
It is also Spring time for everybody.
Singing, dancing, praying,
which is the good thought
condensed in one total wish
of restoring life
the alchemy of the universe,
a fecund mystery of peace
ready to be discovered.
However, nothing happens
without a dream
of cultural harmony
and a new hope.

Wishing you a happy, beautiful and pleasant
Easter, Passover and Spring in 2011,

TERESINKA PEREIRA

The role of the writer/poet in the light of the natural disasters, nuclear threats and civil wars that are striking mankind today (5)

Poet from Romania, Nadia-Cella POP, is interviewed by Patrick Sammut

1) The world today is facing very hard times. I just mention the floods that struck parts of Australia, the quake and tsunami in Japan and the following nuclear threat, and the civil war in Libya. How much do events like these touch the poet/writer? Did you react to such events through some kind of writing (poetry, novel,etc.)?

It is fact that the poets and art creators are particularly sensitive, therefore mankind’s sufferings, as effects of natural calamities, or provoked by the dark side of some people are perceived in a higher register. Of course, the voice within leads the pen on the paper, writing literary works.

2) Do you think that the writer/poet must express himself and sound his voice regarding such events as soon as possible? What is the role of the writer/poet faced with events like these? Is this role less or more important than that of today’s politicians?

Even if the bards’ role is no more like in the ancient times, their strong attitude is still needed in cases of absolute necessity to preserve the moral and artistic balance of our life. Not them but politicians have the decisional power and their ideas are subordinated to their class interests, of leadership.

3) The writer/poet has been insisting on the need for peace and respect of nature for decades. Perhaps now the people in general will understand that writers/poets were right. Do you think writers/poets are doing their utmost to make their plea heard? What more can be done?

Freedom and peace are priceless values for mankind during any age of evolution. They assure the raising and keeping of the human world’s life, that is extremely necessary for progress. The poets’ message, together with all the messages provided by art creators must be heard and understood in its profoundness-this can be done by unity and strength.

4) There is a need for governments and authorities to acknowledge the utmost importance of disciplines such as History, Literature, Philosophy and the like. Modern society does not need only science, finance, marketing, economics and management. How do you react to such a statement?

Yes, my friend! Your statements bear plenty of truth and substance, but unfortunately the classical sciences have lost their positions and interest among the contemporary fellows. Economics, finance and marketing have a lot of professionals and supporters, but there are more people who think that these matters rule the world, at this moment and in the future.

This is wrong and dangerous thinking, because there is no civilisation without

culture.

12 ta' April - mitt sena mit-twelid ta' Vincenzo Maria Pellegrini

Franco Pellegrini, iben in-nutar Vincenzo Maria Pellegrini, jiġi intervistat minn Patrick Sammut

1. Kif tiftakar lill-papà tiegħek bħala missier fiż-żmien bikri ta’ ħajtek u kif tiftakru aktar tard meta lħaqt il-maturità?

Missieri kien dejjem bniedem attiv ħafna. Għalhekk ma setax jonqos li lilna dejjem kien iħeġġiġna biex inkunu biżlin, sew fl-istudju sew fil-qari bħala passatemp utli, kif ukoll f’xi attivitajiet manwali ħfief, bħal ngħidu aħna xi xogħol żgħir fl-injam jew xogħol ta’ żebgħa. Kien involva lili, lil ħija u lil xi ħbieb tagħna fix-xandir fuq ir-Rediffusion (fl-istudios il-Belt) fil-programm tat-tfal (tan-Nannu Peppu u taz-Ziju Salv) billi ħadna sehem f’xi radjudrammi li hu kien kiteb għat-tfal. Lili kien ħajjarni wkoll meta kelli xi ħdax-il sena biex nittraduċi mill-Ingliż dramm dwar San Franġisk u l-lupu li wkoll kien ixxandar; ma niftakarx kontx ittraduċejt xi ħaġa oħra.

Kont ngħinu wkoll waqt il-produzzjoni ta’ xi attivita` fuq il-palk fit-Teatru Manoel u fir-Radio City (speċjalment “La Predestinata”). F’dawn l-aħħar attivitajiet jien sirt naf ħafna atturi ta’ fama, illum uħud minnhom mejta oħrajn mimlijin bl-għomor, meta kienu jiltaqgħu għall-provi jew waqt ir-reċti. Għamilt ukoll konoxxenza intima minn kmieni ta’ żewġ kollaboraturi kbar ta’ missieri, Maestro Carmelo Pace u l-pittur Emvin Cremona.

Fuq kollox, ta’ eta` żgħira, jien bdejt nattendi l-uffiċċju professjonali ta’ missieri fejn miegħu bdejt nieħu l-prattika ta’ nutar li eventwalment ħaddant bħala professjoni wara l-istudji tiegħi fl-Universita`.

2. Kif kien Vincenzo Maria Pellegrini meta kien impenjat bix-xogħol tiegħu?

Bħal kull ħaġa oħra li għamel f’ħajtu, missieri dejjem ħadem b’impenn qawwi fil-professjoni tiegħu ta’ nutar. Kellu fama tajba ħafna. Niftakar sew kemm kien maħbub minn ħafna nies tar-raba’ (mir-Rabat, mill-Imtarfa u l-inħawi u minn Ħad-Dingli) li dejjem sabu fih professjonist serju li kien lest li jisma’ d-diffikultajiet tagħhom u jagħtihom l-aħjar pariri. Din l-esperjenza ħalliet ukoll impatt kbir f’ħajti. Naturalment kellu wkoll klijenti oħrajn minn oqsma oħra li dejjem sabuh ta’ għajnuna kbira. Inħoss iżda li minħabba l-attivitajiet l-oħra kollha missieri ma setax ikabbar il-klijentela wisq u għalhekk issagrifika ruħu mil-lat professjonali biex jagħti ħinu għall-attivitajiet letterarji u kulturali. F’xi żmien kien imdaħħal fil-politika u għalhekk f’dan ir-rigward, bħal ma dejjem jiġri, seta’ kien hemm xi nies li ma tantx kienu jġibuh. Kien jippubblika wkoll għal xi żmien, bit-Taljan, ġurnal “Malta” u rivista “La Crociata”.

3. Il-fatt li l-papà kien kittieb prolifiku ħalla xi tip ta’ impatt jew influwenza fuq uliedu?

Naħseb li din id-domanda ġa weġibtha in parti iktar qabel. Nixtieq inżid illi lili imlieni bl-imħabba għal-letteratura, kemm Maltija, kemm Ingliża kif ukoll Taljana; dawn fil-fatt studjajthom l-Universita`. Għamilt żmien ukoll meta bdejt nikteb xi poeżiji imma ma kellix il-muża ta’ missieri u wara xi ftit żmien ħassejt li ma stajtx inkompli.

4. Naf li Vincenzo Maria Pellegrini kellu għal qalbu ħafna l-kultura u l-ilsien Taljan. Minn fejn kien ġej dan? Kemm kien importanti dan fl-ambjent tal-familja Pellegrini?

Naħseb l-imħabba għat-Taljan nibtet f’missieri meta għamel xi żmien jistudja fis-Seminarju ta’ Għawdex. Hu qatt ma qalilna xejn fuq dan, imma wieħed irid iżomm f’moħħu li l-ambjent kulturali taż-żmien li trabba fih il-papa` kien predispost għal dan l-ilsien. Barra minn hekk missier missieri, in-nannu Manwel, kien ukoll idoqq il-kuntrabaxx fit-Tijatru Rjal u għalhekk kien midħla tal-opra lirika; dan żgur kien ta’ influwenza fuq il-papa`. Fl-universita`, fit-tletinijiet tas-seklu l-ieħor, kien hemm ukoll movimenti letterarji u kulturali imxaqilbin sew lejn it-Taljan u għalhekk ma setax jonqos li missieri jissieħeb magħhom. Niftakar ukoll li ommi kienet spiss titlob lil papa` biex isibilha xi rumanz bit-Taljan, mil-librerija vasta li kellu, li kienet tieħu pjaċir taqra; imma jien meta kont għadni tifel kont naqra biss kotba klassiċi bl-Ingliż.

5. Vincenzo Maria Pellegrini kien kittieb ta’ poeżiji, drammi, kantati, opera, traduttur ta’ xogħlijiet letterarji u anki pittur. Liema settur minn dawn kollha taħseb li ħalla l-ikbar impatt fil-qasam tal-kultura lokali?

Nahseb li missieri llum hu magħruf u mfakkar l-iżjed bħala poeta. Imma wieħed ma jistax jeskludi l-fatt li l-kantati u t-tliet libretti għall-opera (mużikati minn Maestro Pace) li hu kiteb huma wkoll xogħol poetiku fis-sens wiesa’ tal-kelma. Ta’ min jiftakar illi ż-żmien inessi xi ftit lin-nies; naħseb li meta kienu jiġu trasmessi d-drammi dwar il-Madonna “La Predestinata”, maqluba għall-Malti bħala “Il-Magħżula minn Alla”, dak tal-Passjoni (“Il-Martri tal-Golgotha”) u “It-Twelid ta’ Kristu”, kif ukoll “Marċellino, Ħobż u Nbid” u oħrajn, missieri f’dik l-epoka iktar kien magħruf bħala drammaturgu. Attivita` oħra ta’ missieri kienet meta waqqaf l-“Institute for Cultural Exchanges” fil-Belt Valletta. Hawnhekk, għal żmien twil, kienu jsiru ħafna attivitajiet kulturali: kunċerti bil-pjanu u bil-vjolin, daqq ta’ mużika klassika minn fuq id-diski, taħditiet minn nies diversi, u fuq kollox wirjiet ta’ pittura u skultura minn artisti diversi sew stabbiliti kif ukoll oħrajn li kienu għadhom fil-bidu (fosthom Anton Agius, John Bonnici, Alfred Chircop u oħrajn).

6. Kemm kien importanti għall-papà l-qasam tal-editorija, anki f’rabta mal-pubblikazzjoni tar-rivisti?

Fl-opinjoni tiegħi dan il-qasam kien wieħed importanti ħafna għal missieri. Hu kellu xewqa kbira li dak li kien jaf u li tgħallem jgħaddih lil ħaddieħor. Ir-rivisti “Malta” u “La Crociata” li semmejt qabel kienu mezz biex iwassal leħnu u dawk tal-kollaboraturi tiegħu lil ħaddieħor speċjalment dawk li fi żmien kienu meqjusa nies ta’ ċerta kultura. Kienu mezz ukoll biex jippropaga xogħlijiet letterarji u artistiċi kemm ta’ Maltin kif ukoll ta’ barranin li altrimenti ma tantx kien ikollhom opportunita` li jsiru magħrufa. Forsi ta’ min jgħid ukoll li din l-imħabba għall-istampa tal-papa` setgħet ġiet influwenzata ukoll peress li n-nannu Manwel, missieru, kien jaħdem fl-Istamperija tal-Gvern.

7. Vincenzo Maria Pellegrini ħadem qatigħ biex iqiegħed il-letteratura Maltija fuq il-mappa dinjija. Kemm hu minnu dan? X’relazzjonijiet kellu ma’ kittieba, artisti u nies barranin oħrajn?

Qabel xejn ta’ min wieħed isemmi li missieri kellu diversi abbonati barranin fir-rivisti li semmejt u għalhekk b’dan il-mod il-kontenut letterarju, artistiku u kulturali lokali fihom kien qed jiġi mxandar f’diversi pajjiżi. Min-naħa l-oħra, minħabba l-korrispondenza ma’ artisti u kittieba barranin, hu kien ukoll juża r-rivisti tiegħu biex dawn isiru magħrufa lokalment. Bħala traduttur, speċjalment ta’ poeżiji bil-Malti għat-Taljan, hu ta opportunita` lil diversi poeti Maltin biex jieħdu sehem f’konkorsi barra minn Malta fejn ġew imfaħħra u ppremjati kemm-il darba. Dan jgħodd għalih ukoll personalment għax mhux darba jew tnejn li kiseb għarfien minn pajjiżi barranin.

8. X’relazzjoni kellu l-papà mal-Għaqdiet kulturali kemm lokali kif ukoll barranin?

Missieri kien kollaboratur ma’ diversi għaqdiet kulturali barranin. Hu kiteb diversi artikoli, fosthom serje vasta, dwar artisti maltin fir-rivista “Il Delfino”. Kien ukoll midħla tal-Moviment Neo Rondista. Rigward għaqdiet lokali hu kien kollaboratur taċ-Ċirkolu “Dante Alighieri” u tal-“Malta Cultural Institute”.

9. Naf li għal min hu interessat aktar fix-xogħlijiet ta’ Vincenzo Maria Pellegrini hemm is-sit virtwali http://www.gapmalta.blogspot.com/. Kif twieldet idea bħal din? Wieħed x’jista’ jsib f’sit bħal dan? Kemm ’il darba jiġi aġġornat?

Din kienet inizzjattiva sublimi ta’ ħija Gabriel li għaraf jisfrutta mezz modern biex tiġi mfakkra b’mod, ngħid jien anki universali, l-memorja ta’ missieri. F’dan is-sit hemm riprodotti diversi artikli tal-papa`, ritratti interessanti, tifkiriet ta’ wirjiet u informazzjoni oħra. Is-sit wasal sakemm saru mitt posting.

10. X’ħa jsir jew x’qed isir jew x’jista’ jsir biex jitfakkru l-mitt sena mit-twelid tal-papà?

Din l-intervista hi mod wieħed kif qed jiġi mfakkar missieri għaliex tagħti ħarsa mill-qrib tiegħu u minn aspett li qatt ma ġie esplorat qabel. Tista’ ssir ukoll wirja tax-xogħlijiet letterarji u tal-pittura tal-papa`. Wieħed jista’ ukoll jieħu l-istess okkażjoni biex issir taħdita fuq xi aspett tal-ħidma letterarja tiegħu. Naħseb ukoll li jkun hemm xi rubriki dwaru f’xi gazzetti lokali u dwar kittieba prominenti oħra tamparu li din is-sena titfakkar ukoll il-mitt sena minn twelidhom.